با اینکه قوم حضرت موسی(ع) شکافته شدن دریا و نجات از فرعونیان را به چشم دیدند؛ چگونه دوباره به گناه رو آورده و گوسالهپرست شدند؟! من اگر چنین معجزهای میدیدم هرگز کافر نمیشدم!

این واقعیت وجود دارد که برخی افراد که فطرت پاکشان را غبار نیالوده، حتی با دیدن یک نشان کوچک، ایمانی مستحکم در درونشان پدیدار میشود، اما در مورد تمام افراد بشریت، اینگونه نیست؛ چنانکه خدای تعالی در قرآن کریم میفرماید:«سوگند که اگر براى [این گروه از] اهل کتاب، هر گونه آیه [و نشانه و دلیلى] بیاورى،

برچسب: نویسنده: محمد صدوق تاريخ: شنبه 27 خرداد 1396 ساعت: 14:29

فرق اصالة العموم و اصالة الاطلاق چیست و چه ارتباطی با عام و مطلق دارد؟

1. واژه «عام» در اصطلاح علم اصول، عبارت است از: هر لفظ یا کلامی که همه آنچه را که صلاحیت دارد، در بر گیرد.[1] در مقابل خاص، که عبارت است از: هر لفظی که از آن، یک معنا اراده شود، چه آن یک معنا، معین باشد؛ مانند نام فردی شناخته شده، یا معین نباشد؛ مانند نام اشیاء.[2]حال، در علم اصول گفته میشود، هر گا

برچسب: نویسنده: محمد صدوق تاريخ: شنبه 27 خرداد 1396 ساعت: 14:29

آیا اسلام میگوید که رابطه بین نامحرمان نباید بیش از حد ضرورت باشد؟

به لحاظ شرعی، چنین حدی برای رابطه زن و مرد نامحرم، وضع نشده است، بلکه گفتوگوی زن، با مرد نامحرم با حفظ حجاب اسلامی تا زمانی که این رابطه، موجب تحریک و لذت جنسی نباشد، مانعی ندارد.[1]
البته اقتضای حیا و اخلاق اسلامی آن است که روابط زن و مرد نامحرم تا حد ممکن کاهش یافته و تا ضرورتی ایجاب نکند، به آن اقدام نشود و روشن است که ملاک در تشخیص ضرورت در چنین مواردی، عرف جامعه است.[2]

برچسب: نویسنده: محمد صدوق تاريخ: شنبه 27 خرداد 1396 ساعت: 14:29

«هر کس در روز جمعه هزار صلوات بفرستد، از دنیا نخواهد رفت مگر آنکه جایگاه خویش را در بهشت ببیند» آیا این عبارت، مستندی روایی دارد؟

بر اساس روایات وارده از شیعه و اهل سنت، صلوات بر پیامبر(ص) و اهلبیت آنحضرت آثار و برکات فراوان دارد؛ مانند آنچه در حدیث زیر آمده است:«عَنْ أَنَسٍ قَالَ النَّبِیُّ (ص) مَنْ صَلَّى عَلَیَّ یَوْمَ الْجُمُعَةِ أَلْفَ مَرَّةٍ لَمْ یَمُتْ حَتَّى یَرَى مَقْعَدَهُ مِنَ الْجَنَّةِ»؛[1] انس بن مالک از پی

برچسب: نویسنده: محمد صدوق تاريخ: شنبه 27 خرداد 1396 ساعت: 14:29

در آیات 4 و 5 سوره علق و نیز آیه اول سوره قلم، منظور از قلم چیست؟ و خداوند چه چیزی را از طریق قلم به انسان آموخت؟!

خدای متعال در آیه 4و 5 سوره علق، و در نخستین آیاتی که بر پیامبر اسلام(ص) نازل فرمود، مسئله تعلیم از طریق قلم را مطرح نمود: «الَّذِی عَلَّمَ بِالْقَلَمِ، عَلَّمَ الْإِنْسانَ ما لَمْ یَعْلَمْ»؛ همان کسى که به وسیله قلم تعلیم نمود، و به انسان آنچه را که نمی دانست آموزش داد.در حقیقت این آیات، پاسخى است

برچسب: نویسنده: محمد صدوق تاريخ: شنبه 27 خرداد 1396 ساعت: 14:29

«دانستن به آموختن نیست» و «رستگاری جز با طاعت به دست نمیآید و طاعت پیرو دانستن است و دانستن با آموختن به دست میآید». این هر دو عبارت یاد شده، ترجمهای از دو روایتاند. آیا محتوای آنها با یکدیگر ناهمخوان نیست؟!

اگرچه روایت اول در ظاهر با بخش پایانی روایت دوم ناهمخوان به نظر میرسد، اما در واقع اینگونه نیست.توضیح مطلب آنکه روایتی که میگوید «لیس العلم بالتّعلم»،[1] و یا «دانش به آموختن نیست» به حقیقت علم و دانش اشاره دارد، و آن نوری است که خداوند در دل انسانهای خاصی قرار میدهد: «الْعِلْمُ نُورٌ یَقْذِف

برچسب: نویسنده: محمد صدوق تاريخ: شنبه 27 خرداد 1396 ساعت: 14:29

«اگر میخواهید قلبی نیرومند و ذهنی قدرتمند داشته باشید، در نهم شعبان "سوره یس" را با گلاب و زعفران نوشته و بنوشید». نظرتان در مورد این روایت چیست؟

در کتاب مستدرک الوسائل از امام صادق(ع) نقل شده است: هر کس در نهم شعبان سوره «یس» را با گلاب و زعفران نوشته و بنوشد، در حفظ و امان خواهد بود و قلبش نیرومند و ذهنش قوی میگردد.[1]در مورد این روایت باید گفت:1. این روایت را تنها محدث نوری نقل کرده و در دیگر کتب روایی موجود نیست.2. روایت بنابر معیارهای ح

برچسب: نویسنده: محمد صدوق تاريخ: شنبه 27 خرداد 1396 ساعت: 14:29

وسعت بهشت به گستردگی تمام آسمانها و زمین است، در این صورت پس دوزخ کجا است؟! نقل شده است که پیامبر(ص) در پاسخ به این پرسش فرمود: زمانی که روز میآید، پس شب کجا است؟ آیا جابجایی شب و روز با تداخل مکانی دوزخ و بهشت قابل مقایسه است؟

قرآن کریم انسانها را به بهشت مژده داده و در بیان یکی از ویژگیهای آن میفرماید: بشتابید به سوی بهشتی که وسعتش به اندازه آسمانها و زمین است: «وَ سارِعُوا إِلى مَغْفِرَةٍ مِنْ رَبِّکُمْ وَ جَنَّةٍ عَرْضُهَا السَّماواتُ وَ الْأَرْضُ...»[1] و «و سابِقُوا إِلى مَغْفِرَةٍ مِنْ رَبِّکُمْ وَ جَنَّةٍ عَر

برچسب: نویسنده: محمد صدوق تاريخ: شنبه 27 خرداد 1396 ساعت: 14:29

چرا در قرآن بعد از نقل واقعهای تاریخی، بیان یک حکم، توصیهای اخلاقی و .. تقریباً به صورت پیاپی به تحمید و تمجید و نامبردن از اسماء و صفات الهی پرداخته میشود؟

بر اساس دلایل و براهین عقلی، رابطهی خدا و جهان را میتوان اینگونه بیان کرد: خداوند مدیر و اداره کنندهی جهان هستی بوده؛ و تمام موجودات از جمله انسان در تحت مدیریت و تدبیر الهی هستند.[1] و بر اساس قواعد عقلائی و مباحث روانی هر چه زیردستان به توانایی، قداست، مهربانی، جامعیت و کمالات وجودی مدیر اطمین

برچسب: نویسنده: محمد صدوق تاريخ: شنبه 27 خرداد 1396 ساعت: 14:29

امروزه ثابت شده که تفاوت فصلهای سال به دلیل مدل چرخش زمین به گرد خورشید است، اما در روایتی، جابهجایی «حوض زمهریر» توسط فرشتگان، علت تغییر فصول دانسته شده است! آیا چنین روایتی توجیهپذیر است؟!

حکیمان بر این باورند که هر چیزی برای بوجود آمدن نیاز به چهار علت دارد. علتهای چهارگانه در این تقسیمبندی عبارتاند از: 1. علت فاعلی، 2. علت مادی، 3. علت صوری، 4. علت غایی. [1]به عنوان نمونه، در فرایند ساخت یک صندلی، «نجّار» علت فاعلی بوده، «چوب» علت مادی، «شکل صندلی» علت صوری و «نشستن بر آن» علت غ

برچسب: نویسنده: محمد صدوق تاريخ: شنبه 27 خرداد 1396 ساعت: 14:29

آیا بر اساس منطق فازی میتوان قانون علیت را رد کرد؟

هر دانشی میتواند از ابزار خاص و مناسب خود بهره گیرد؛ مثلاً معادلات ریاضی را نمیتوان با گزارشات تاریخی حل کرد، یا حقایق تاریخی را نمیتوان با قواعد ریاضی به اثبات رساند. در همین راستا «منطق فازی»،[1]روش و ابزاری است که برای علوم تجربی طراحی شده است. در علوم تجربی، تحصیل یقین (به معنای خاص فلسفی و م

برچسب: نویسنده: محمد صدوق تاريخ: يکشنبه 14 خرداد 1396 ساعت: 10:56

نوشیدن شیر گاو در روایاتی مفید اعلام شده با آنکه طب سنتی آن را مضر میداند! به کدامشان میتوان اعتماد کرد؟!

در منابع روایی، احادیث مختلفی در خواص شیر گاو وجود دارد؛ مانند آنچه که از امام صادق(ع) نقل شده است: «أَلْبَانُ الْبَقَرِ دَوَاءٌ وَ سُمُونُهَا شِفَاءٌ وَ لُحُومُهَا دَاءٌ»؛[1] شیر گاو خاصیت درمانی داشته، چربی(روغن) آن شفا و گوشتش بیماری است.این روایت با آنکه از لحاظ سندی موثق و قابل پذیرش است، اما د

برچسب: نویسنده: محمد صدوق تاريخ: يکشنبه 14 خرداد 1396 ساعت: 10:56

غسل مستحبی در چه صورتی باطل میشود؟

بطلان غسل در برخی غسلهای مستحب مانند غسل جمعه بعد از انجام صحیح آنها معنایی ندارد اما آن دسته از غسلهای مستحبى که با هدف خاصی(مانند زیارت معصومان) صورت میگیرد، با حادث شدن هر یک از مبطلات غسل (مانند جنابت)، یا مبطلات وضو (مانند خواب)، باطل میشود.[1]بنابر این، اگر غسل انجام شد، اما بعد از آن مبطل

برچسب: نویسنده: محمد صدوق تاريخ: يکشنبه 14 خرداد 1396 ساعت: 10:56

قاعده «الزرع للزارع و لو کان غاصبا» نشانگر آن است که حتی اگر فردی زمین دیگران را غصب کرده و در آن کشاورزی کند، محصولش متعلق به خود اوست. آیا میتوان این قاعده را به غیر کشاورزی هم سرایت داد؟

«الزرع للزارع و لو کان غاصبا»،[1] جمله مشهوری در علم فقه است، که هر چند بسان یک قاعده فقهی است، ولی فقها آنرا در شمار قواعد فقهی نیاوردهاند و گویا کاربرد آنرا محدود به باب کشاورزی و درختکاری دانستهاند.این جمله برگرفته از برخی روایات[2] در زمینه مالکیت محصول کشاورزی توسط غاصب زمین است که در ذ

برچسب: نویسنده: محمد صدوق تاريخ: يکشنبه 14 خرداد 1396 ساعت: 10:56

آیا ترکیب «قرضُ الحسنه» از نظر ادبیات عربی صحیح است؟

اینکه یک اسم مضاف، مذکر بوده و مضاف الیه آن مؤنث باشد، به خودی خود از لحاظ قواعد عربی ایراد ندارد همانطور که عبارت «یوم القیامة»[1] از لحاظ ادبی، صحیح است. اما در مورد عبارت «قرض الحسنه» باید گفت که در قرآن و روایات و نیز متون کهن عربی، واژگان مرکب «قرض الحسنة» مورد استفاده قرار نگرفته است، بلکه ا